Arabisch leren

Modern Standaardarabisch (MSA; een schrijftaal!) leren doet U aan een universiteit. Dat is niet de ideale omgeving daarvoor, maar altijd nog beter dan commerciële talenscholen of volksuniversiteiten. U kunt het natuurlijk ook leren aan een taleninstituut in een Arabisch land. U moet er twee jaar voor uit trekken en flink dokken. Korter durende of goedkope cursussen zullen niet tot het gewenste resultaat leiden, ook niet wanneer ze in een schilderachtige omgeving of aan een strand worden gegeven.
Arabisch geldt als een moeilijk leerbare taal, en dat is het ook. Een van de redenen is dat het MSA een schrijftaal is, die niet gesproken wordt. De steun die U normalerwijs bij het leren ondervindt van conversatie, van het dagelijks horen, van akoestische geheugensteunen enz. valt weg.

Waarom wil iemand Arabisch leren? De meeste mensen die dat menen te willen hebben een Arabischtalige partner of zijn (aspirant-)moslim, en hun lukt het meestal niet. Zulke drijfveren zijn niet de beste om een taal te studeren. Interesse in taal en literatuur zijn dat wel, en ervaring met andere ‘gekke’, d.w.z. niet nauw met het Nederlands verwante talen (Oudgrieks, Russisch, Hebreeuws) vergemakkelijkt de zaak. Aan de universiteit waar ik werk is er een afdeling Arabisch en een afdeling Islamologie. De ervaring is dat alleen de studenten met hoofdvak Arabisch de taal goed leren. Ik had altijd gedacht dat degenen die in de islam geïnteresseerd zijn graag de koran en nog andere oude islamitische teksten in het origineel wilden lezen, maar dat blijkt helemaal niet het geval te zijn. Ze willen het niet en kunnen het dus ook niet; enkele uitzonderingen natuurlijk daargelaten. Ach, de christelijke theologen kenden vanouds ook maar weinig Hebreeuws en Oudgrieks, de talen van de bijbel, en nu waarschijnlijk helemaal geen meer. Heilige schriften zijn er om vereerd, niet om begrepen te worden.

Goed, nemen we aan U bent een goed gemotiveerde doorzetter en U wilt echt Arabisch leren. Moet U dan eerst de schrijftaal leren, terwijl U misschien allen maar, of in de eerste plaats wilt spreken? MSA wordt weliswaar in alle Arabische landen geschreven, maar nergens gesproken, behalve in kunstmatige situaties: in toespraken en preken, op televisie en in andere formele situaties. De universiteiten in Europa onderwijzen vrijwel alle eerst MSA en geven eventueel later, bij voorbeeld in het derde jaar van de studie, nog een cursusje Egyptisch, Syrisch of Marokkaans Arabisch, in de hoop dat de studenten het dialect van het land van hun keuze ‘vanzelf’ verder leren. De enige mij bekende uitzondering was vanouds de Universiteit van Amsterdam. Een andere mogelijkheid om een gesproken vorm van Arabisch te leren zonder MSA en zonder universiteit is een cursus te volgen in een Arabisch land. Zulke dialectcursussen zijn dun gezaaid, maar ze bestaan wel: in Cairo, Beirut, Jordanië, de Emiraten en in Marokko. Ook in Syrië bestonden ze, maar daar is nu alles kapot.

In de oude tijd, die nog heel lang geduurd heeft, ging Arabisch leren aan de doorsnee universiteit ongeveer zo. In het eerste jaar ragde je ‘de hele grammatica’ van het MSA door, daarbij opgehitst door een docent die vaak niet erg pedagogisch was aangelegd. Vijf woorden achter elkaar zeggen was al een probleem—ik bedoel de zuiver acrobatische kant ervan. In het tweede jaar begon je struikelend aan wat eenvoudige teksten, in het derde jaar wat meer. Dit alles in de hoop dat je je bij het lezen de relevante delen van de grammatica zou herinneren, en anders moest je die naslaan. Woorden kende je ook niet veel, maar daar waren woordenboeken voor. Het echte begrip van de taal kwam vaak pas na vier of vijf jaar, en dan nog alleen als je lang naar een Arabisch land ging of een Arabische verloofde had. De student had het idee: die taal leer ik nooit, en zo was het bij de meesten ook. Velen vluchtten in het Turks of Perzisch; wie doorging moest een beetje masochist zijn.

Dat is nu anders. De laatste universiteit waaraan ik werkte heeft de nieuwe cursusboeken van Kristen Brustad et al. in gebruik genomen, met heel veel adiovisueel materiaal. ‘De hele grammatica’ in een jaar, dat gaat nu bij lange na niet meer. Na twee jaar zit het enigermate. Lezen dus pas in het derde jaar; dat vind ik erg laat. Maar zie aan: wat de studenten geleerd hebben kennen ze nu ook écht. Dat bluffen en doen alsof is eraf. Ze komen langzaam, maar zonder frustratie vooruit. In het derde jaar kunnen ze wat gaan lezen: enkele korte verhalen, een halve roman misschien, wat kranten, iets uit het internet.

Overigens: zo moeilijk als Arabisch leren is voor een Nederlander, zo moeilijk is Nederlands leren voor een Arabier. Dat zou wel eens bedacht mogen worden bij de discussies over het Nederlands leren van in te burgeren vreemdelingen. Eén lullig cursusje is echt niet genoeg.

Zie verder hier:

Terug naar Inhoud

One thought on “Arabisch leren

  1. Pingback: Arabisch leren | Leeswerk Arabisch en Islam | MIDEAST BIBLE

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s