De bestraffing in het graf    

(DEUTSCH hier)    De koran kent bestraffing door God in het hiernamaals en op aarde, maar niet de bestraffing van de doden in hun graf. Dat is vooral een onderwerp van hadith. Tot de Jongste Dag liggen de lichamen van moslims, zo geloven velen, gescheiden van hun ziel in hun graf. In die tussentoestand bestaan zij op een of andere schimmige manier voort en kunnen ze druk, pijn of plezier voelen. Twee hadithen over de bestraffing in het graf:

  • Qatāda levert over van Anas ibn Malik: De profeet heeft gezegd: Als een dode in zijn graf is gelegd en de begrafenisgangers zich verwijderen hoort hij het gedreun van hun sandalen. Dan komen er twee engelen bij hem, die hem overeind laten zitten en hem vragen: ‘Wat heb je altijd over die man, over Mohammed gezegd?’ Als de dode een gelovige was zegt hij: Ik getuig dat hij de knecht en de gezant van God is.’ Dan wordt er tegen hem gezegd: Kijk, daar is je plaats in de hel; maar voor jou heeft God die verruild voor een plaats in het paradijs,’ en hij zal beide plaatsen kunnen zien.1
  • Van Ibn ‘Abbās: De profeet kwam een langs een van de muren in Medina of Mekka en hoorde daar de stemmen van twee mensen die werden gestraft in hun graf. De profeet zei: ‘Zij worden gestraft, maar niet voor een grote zonde. Nee, de ene heeft zijn geslachtsdeel niet gereinigd van de laatste urinedruppels; de andere is met lasterpraatjes rondgegaan.’ Daarop riep hij om een palmtak, brak die in tweeën en legde op elk van beide graven een stuk. Toen de mensen vroegen waarom hij dat deed zei hij: ‘Misschien wordt hun lot wat verlicht zolang deze takken niet verdord zijn.’2

Bepaalde doden krijgen direct na hun dood een bijzondere behandeling. De martelaren die zijn gevallen voor Gods zaak, ‘denk niet […] dat zij dood zijn; zij zijn juist levend bij hun Heer, waar in hun onderhoud wordt voorzien’ (Koran 3:169). Volgens een hadith3 gaan profeten, martelaren en onschuldige kinderen direct na hun dood naar het paradijs. Een andere hadith4 noemt tien personen bij naam, o.a. de profeet en de eerste vier kaliefen, ‘die reeds in het paradijs zijn’. De meeste stervelingen worden echter in hun graf onderworpen aan een ondervraging, die een pijnlijk gevolg kan krijgen. De dode wordt gevraagd rechtop te gaan zitten in zijn graf en moet dan rekenschap afleggen van zijn geloof en zijn daden. Als hij goede daden heeft gedaan zullen die voor hem antwoorden. Als de ondervraging positief uitvalt zal het graf worden verbreed, zodat zijn lichaam opluchting voelt. In het andere geval wordt hij gemarteld doordat het graf wordt samengedrukt, en hij kan worden geslagen, gegeseld of gebeten door een vurige slang. Tot zijn schande wordt zijn ongeloof publiek bekend. Over wie de pijniging uitvoert zijn de bronnen niet eenstemmig. Het kan een onbekende zijn, of één engel, die Rūmān wordt genoemd, of twee engelen, die naamloos kunnen blijven of in een aantal teksten Munkar and Nakīr heten.

Al heeft de koran het nergens over de bestraffing in het graf, de exegeten hebben er toch in ettelijke verzen over menen te lezen. Zo wordt er bij voorbeeld in Koran 9:101 over de huichelaars gezegd: ‘Wij zullen hen tweemaal bestraffen.’ Dat zou eenmaal in deze wereld kunnen zijn en eenmaal in het graf. De vroege koranexegeet Muqātil ibn Sulaymān (gest. 767) beschouwt de eerste bestraffing als de dood en ziet de tweede in het graf: ‘op het ogenblik van sterven slaan de engelen hun in het gezicht en op de rug, en Munkar en Nakīr doen dat in het graf. Van Koran 40:11: ‘Onze Heer, U hebt ons tweemaal laten sterven en twee maal tot leven gebracht,’ heeft al-Tabarī (gest. 923) de volgende uitleg bewaard: ‘Ze stierven in deze wereld en werden tot leven gewekt in hun graf, toen werden ze ondervraagd of toegesproken, toen stierven ze in hun graf en werden zij opgewekt in het hiernamaals.’ En er is nog veel meer koranuitleg, die laat zien dat de bestraffing in het graf in de vroege islam een belangrijk onderwerp was.

Ook in de theologie was het ooit een belangrijk geloofspunt. Al-Ash‘arī, de Khāridjieten en de Mu‘tazilieten ontkenden het bestaan van de bestraffing in het graf. Een zekere Dirār ibn ‘Amr (± 728-96) deed dat zeer nadrukkelijk, omdat hij weinig waarde hechtte aan hadith. De meeste oude moslims meenden echter dat deze bestraffing werkelijk een realiteit was. Verscheidene ‘orthodoxe’ geloofsbelijdenissen5 dringen daar uitdrukkelijk op aan. Dit was belangrijk in een omgeving waarin het letterlijk nemen van álle geloofsteksten over het leven na de dood noodzakelijk werd geacht. Het is goed te begrijpen: als bij voorbeeld paradijs en hel niet werkelijk zouden bestaan maar slechts beeldspraak waren, waarom zou men dan nog de goddelijke geboden gehoorzamen?

Noten
1. Muslim, Ṣaḥīḥ, Djanna 70.

حدثنا عبد بن حميد. حدثنا يونس بن محمد. حدثنا شيبان بن عبدالرحمن عن قتادة. حدثنا أنس بن مالك قال: قال نبي الله ص: “إن العبد إذا وضع في قبره، وتولى عنه أصحابه، إنه ليسمع قرع نعالهم” قال “يأتيه ملكان فيقعدانه فيقولان له: ما كنت تقول في هذا الرجل؟” قال “فأما المؤمن فيقول: أشهد أنه عبد الله ورسوله” قال “فيقال له: انظر إلى مقعدك من النار. قد أبدلك الله به مقعدا من الجنة” قال نبي الله ص “فيراهما جميعا”.

2. Bukhārī, Ṣaḥīḥ, Wuḍūʾ 55. @tekst komt niet geheel overeen!@

حدثنا محمد بن المثنى قال: حدثنا محمد بن خازم قال: حدثنا الأعمش، عن مجاهد، عن طاوس، عن ابن عباس قال: مر النبي ص بقبرين، فقال: “إنهما ليعذبان، وما يعذبان في كبير، أما أحدهما فكان لا يستتر من البول، وأما الآخر فكان يمشي بالنميمة”. ثم أخذ جريدة رطبة، فشقها نصفين، فغرز في كل قبر واحدة. قالوا: يا رسول الله، لم فعلت هذا؟ قال: “لعله يخفف عنهما ما لم ييبسا”.

3. Abū Dāwūd, Sunan, Djihād 25/2521 e.a.
Ik vroeg aan de profeet: Wie zijn er in het paradijs? Hij antwoordde: Profeten zijn in het paradijs, martelaren zijn in het paradijs, [gestorven] zuigelingen zijn in het paradijs en levend begraven meisjes zijn in het paradijs.

مسدد، ثنا يزيد بن زريع، ثنا عوف، قال: حدثتنا حسناء بنت معاوية الصريمية قالت: ثنا عمي قال: قلت للنبي ص: من في الجنة؟ قال: “النبي في الجنة، والشهيد في الجنة، والمولود في الجنة، والوئيد في الجنة”.

4. De profeet, Abū Bakr, ‘Umar, ‘Uthmān, ʿAlī, Ṭalḥa, al-Zubayr, Sa‘d ibn Mālik, ‘Abd al-Raḥmān ibn ‘Awf, Sa‘īd ibn Zayd. Abū Dāwūd, Sunan, Sunna 8/4649 e.a.

حدثنا حفص بن عمر النمري، ثنا شعبة، عن الحر بن الصيَّاح، عن عبد الرحمن بن الأخنسأنه كان في المسجد فذكر رجلٌ عليّاً عليه السلام، فقام سعيد بن زيد فقال: أشهد على رسول الله ص أني سمعته وهو يقول: “عشرة في الجنة: النبي في الجنة، وأبو بكر في الجنة، وعمر في الجنة، وعثمان في الجنة، وعلي في الجنة، وطلحة في الجنة، والزبير بن العوام في الجنة، وسعد بن مالك في الجنة، وعبد الرحمن بن عوفٍ في الجنة” ولو شئت لسميت العاشر، قال: فقالوا: من هو؟ فسكت، قال: فقالوا: من هو؟ فقال: هو سعيد بن زيد.

5. In de wat moeilijk dateerbare geloofsbelijdenis Fiqh akbar, die wel ten onrechte aan Abū Ḥanīfa is toegeschreven, luidt het tiende artikel: Wie zegt: ‘Ik erken de bestraffing in het graf niet,’ behoort tot de sekte der Djahmieten, die ten verderve gaat,’ en dit is lang niet de enige tekst.

Meer lezen:
– R. Eklund, Life between death and resurrection according to Islam, Uppsala 1941.
– Joseph van Ess, Theologie und Gesellschaft im 2.und 3. Jahrhundert Hidschra, 6 dln., Berlijn 1991–95, iv, 521–34.
– W. Raven, ‘Reward and punishment,in EQ.
– J. Smith and Y. Haddad, The Islamic Understanding of Death and Resurrection, Albany 1981, 31–61.
– A.J. Wensinck,.‘Munkar wa-Nakīr’ in EI2.
– A.J. Wensinck,The Muslim Creed, Cambridge 1932, index.
– A.J. Wensinck en A. S. Tritton, art .‘ ‘Adhāb al-kabr’ in EI2.

Diakritische tekens: Ḍirār ibn ʿAmr, al-ḳabr, al-Ṭabarī

Terug naar Inhoud

2 thoughts on “De bestraffing in het graf    

  1. U kent blijkbaar de betekenis van het woord niet. Martelaren zijn mensen die strijden voor hun geloof en daarbij omkomen. Binnen de betreffende geloofsgemeenschap gelden zij juist als ‘de goeden’.

  2. Wat bedoel je met: “martelaren en onschuldige kinderen gaan meteen naar het paredijs”? Martelaren zijn toch moordenaars? Zij zijn toch de slechten en moeten gestraft worden?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s