Ghitani, Onrust in de Saffraansteeg (bespreking)

Gamaal al-Ghitani, Onrust in de Saffraansteeg (جمال الغيطاني، وقائع حارة الزعفران), vertaald uit het Arabisch door Richard van Leeuwen, AMBO/NOVIB/NCOS, 1994.

De Egyptische auteur al-Ghitani (1945) is bij ons bekend door zijn prachtige historische roman De spion van de sultan en zijn verhalenbundel Een geval van verdrinking. De nu vertaalde roman uit 1976 is echter minder geslaagd.

Een raadselachtige sjeik in een volksbuurt van Cairo heeft met een talisman alle mannen die er wonen of in de buurt komen impotent gemaakt. Tegelijk tracht hij de wereld aan zich te onderwerpen met een vage heilsleer van  liefde en gelijkheid, die een eind wil maken aan oorlog en andere ellende.
Opvallend is dat de mannen al onmachtig zijn voordat de sjeik optreedt. De een is een dwerg; de ander is oud en kent geen lust meer; weer een ander kan zijn vrouw alleen tevreden stellen door als pooier voor haar op te treden; een vierde verkoopt zijn lichaam aan mannen en is daarna te moe. De vrouwen daarentegen zijn echte mannetjesputters: zij kijven en vechten en spelen de baas.

Maar waar zijn die sjeik en zijn leer eigenlijk voor nodig? Alle narigheid heeft met seks te maken, zoveel is duidelijk. Verder heeft de nieuwe, nogal onsamenhangende leer geen gelijkenis met een bestaande ideologie of godsdienst.

Misschien wil de auteur de spot drijven met alle ideologische of religieuze rimram; of met het gemak waarmee de mens bereid is, de ene soort onmacht in te ruilen voor een andere. Maar de satire verdrinkt al te vaak in een overdosis humor en in een taaie brij van onbegrijpelijk proza. De beschrijving van het volksleven herinnert aan een ouderwetse, boertige Egyptische klucht; daar is nog heel wat plezier aan te beleven, maar het boek als geheel schiet tekort.

Gepubliceerd in NRC-Handelsblad 0p 24 maart 1995

Terug naar Inhoud

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s