Ibn Dawud: hadith

In Ibn Dāwūd’s Kitāb al-Zahra komen ongeveer tien hadithen voor; daaronder drie vermeldenswaardige:1

  • 1. Abū Bakr Muhammad ibn Ishāq al-Sāghānī – Ibn Abī Maryam – Yahyā ibn Ayyūb – Yahyā ibn Sa‘īd – ‘Amra – ‘Ā’isha – de Profeet: ‘De zielen zijn geregelde soldaten; zij die elkaar herkennen zoeken elkaars gezelschap, zij die dat niet doen botsen met elkaar.’2

Ibn Dāwūd kan al-Sāghānī eventueel nog zelf gekend hebben; deze woonde in Baghdad en stierf in 883, toen Ibn Dāwūd 15 jaar oud was.3
.
2. De beroemde liefdeshadith (hadīth al-‘ishq) luidt in de Zahra alsvolgt:

  • Van mijn vader – Suwayd ibn Sa‘īd al-Hadathānī – ‘Alī ibn Mushir – Abū Yahyā al-Qattāt – Mudjāhid – Ibn ‘Abbās – de Profeet: ‘Wie hartstochtelijk liefheeft, kuis blijft, het verbergt en dan sterft, die sterft als martelaar.’4

Een martelaar was oorspronkelijk iemand die sneuvelde in de strijd voor de islam. Omdat echter na verloop van tijd steeds minder moslims aan krijgshandelingen deelnamen, maar men wel graag deel wilde hebben aan de privileges van de martelaren, werd het begrip martelaar uitgebreid. Ook mensen, die bij voorbeeld in het buitenland stierven, of in een epidemie, in het kraambed, door ziekte, armoe of verdrinking, golden voortaan als martelaar. De onderhavige hadith rekent ook liefdesverdriet tot die zware omstandigheden.5 Mogelijk is de zāhiriet Ibn Dāwūd de enige geweest, die dit letterlijk heeft genomen. Maar hij heeft deze hadith zeker niet zelf verzonnen, althans niet de kern ervan. De dichter Abū Nuwās had honderd jaar tevoren al een soortgelijke, maar kortere hadith als grap gelanceerd; zijn bedoeling was kennelijk te zinspelen op of te spotten met het zich snel uitbreidende martelarenwezen. Na een fantasie-isnad luidde de tekst daarvan: ‘Wie als verliefde sterft, verkrijgt het loon van een martelaar.’ Abū Nuwās kan de tekst kant en klaar hebben aangetroffen of zelf hebben bedacht.6

  • 3. (de isnad is maar kort:) Ibn ‘Abbās – de Profeet: „Sommige poëzie is wijsheid, sommige welsprekendheid is toverij.“

Deze tekst werd vaak gebruikt om poëzie islamitisch te legitimeren.7

NOTEN
1. W. Raven, Ibn Dāwūd, 13–15.
2. Ibn Dāwūd, Zahra i, 14; A.J. Wensinck, Concordance s.v. djannada; Giffen, Theory 55, Ibn Qayyim al-Djawzīya, Rawḍa 83. الأرواح جنود مجنَّدة فما تعارف منها ائتلف وما تناكر منها اختلف
3. al-Khaṭīb al-Baghdādī, Ta’rīkh Baghdād i, 240–241; Ibn Ḥadjar al-‘Asqalānī, Tahdhīb al-tahdhīb ix, 35–37.
4. Ibn Dāwūd, Zahra i, 66; niet in Wensincks Concordance; Giffen, Theory 99ff.  قال رسول الله ص من عشق فعفّ فكتمه فمات فهو شهيد
5. E. Kohlberg, Art. „Shahīd,“ in EI2; W. Raven, Art. „Martyrs,“ in EQ.
6. E. Wagner, Abū Nuwās. Eine Studie zur arabischen Literatur der frühen ‘Abbāsidenzeit, Wiesbaden 1965, 34–5.

ولـــقـــد كـُــنّــا رويـْـنــا ‪*‬ عـن سـعـيـدٍ عـن قـتـادة
عـن سعيـدِ بـنِ الـمســـيَّـــــبِ أنّ سعْـدَ بـنَ عُبـادة
قــال: مـَنْ مـات مُـحـبـّاً * فــلــه أَجْـــر الــشــهادة

7. De laatste zin in Zahra, althans zoals dit overgeleverd is; Ibn Dāwūd, Zahra ii, 372. Ongeveer identiek in Abū Dāwūd, Sunan, Adab 87; de beide delen van de hadith komen vaak apart voor. .إنّ من الشعر لحكمًا وإنّ من البيان لسحرًا

Diacritische tekens: Muḥammad ibn Isḥāq al-Ṣāghānī, Yaḥyā, ḥadīth, al-Ḥadathān, ẓāhiriet

MUHAMMAD IBN DAWUD AL-ISBAHANI: Startpunt:
Islamitisch recht bij Ibn Dawud. De wijn in het paradijs
Graeco-Arabica bij Ibn Dawud: Verliefdheid als ziekte. Liefde als doodsoorzaak. Platonische liefde.
Ibn Dawuds liefdestheorie: Verliefdheid als ziekte. Liefde als doodsoorzaak. Platonische liefde.
Anecdotes over zijn leven: Zijn liefdesdood.             Terug naar Inhoud