Abd al-Malik: de Umayyaden uit Medina verjaagd

(Fragment. Ter verduidelijking kunt U eerst dit lezen)

De meerderheid van de bevolking van Medina stond in 683 aan de kant van de nieuwbakken kalief ‘Abdallāh en bracht de vertegenwoordigers van het Umayyadische gezag zo zeer in het nauw dat ze zich allemaal samen moesten terugtrekken op een buitengoed van Marwān, waar ze min of meer belegerd werden. Marwān besloot een brief om hulp naar de kalief in Damascus te sturen. Ḥabīb ibn Qurra trad op als koerier. Hij vertelt:

  • ‘Abd al-Malik nam de brief en reed met me op naar Thanīyat al-Wadā‘. Daar overhandigde hij me de brief en zei: ‘Ik geef je twaalf dagen heen en twaalf dagen terug. Kom over vierentwintig dagen terug naar deze plek. Als God het wil zit ik dan hier op je te wachten omstreeks dezelfde tijd.’ In de brief stond: ‘In de naam van God, de barmhartige, de erbarmer. We worden belegerd in het huis van Marwān ibn al-Ḥakam. Goed drinkwater krijgen we niet meer en we worden met kluiten aarde beschoten. Help, help!’
    Ik nam de brief en reed door tot ik bij kalief Yazīd kwam. Hij zat op een stoel met zijn voeten in een teil water, omdat hij er pijn in had. Men zei dat hij aan jicht leed. Hij las de brief en naar verluidt reciteerde hij toen de verzen:

    • ‘Mijn natuurlijke mildheid hebben ze veranderd
      Nu ben ik grof voor de mensen in plaats van zachtaardig.’
  • Daarop vroeg hij: ‘Zouden de Umayyaden en hun cliënten in Medina niet duizend man sterk zijn?’
    ‘O zeker,’ zei ik, ‘en wel meer dan dat.’
    ‘En kunnen ze niet eens een keer een uurtje vechten?’
    ‘Vorst der Gelovigen, alle mensen hebben zich tegen hen verenigd en tegen zo’n grote menigte kunnen ze niet op.’

Misschien hebben ze in Damascus wel even gelachen om die brief. Toch begreep Yazīd dat het een serieus geval van insubordinatie was en hij besloot er een flink leger op af te sturen, natuurlijk vooral met de bedoeling in het verderop gelegen Mekka, waar ‘Abdallāh zat, eens orde op zaken te stellen.
‘Amr ibn Sa‘īd weigerde dat leger aan te voeren. [Meer over hem later@].
Vervolgens vroeg hij Muslim ibn ‘Uqba, een competente, maar intussen zeer oud geworden commandant. Deze vond dat ze in Medina hun eigen boontjes maar moesten doppen. Toen maakte Yazīd zich kwaad en gaf hem domweg bevel op te trekken. Er werd een leger samengesteld van volgens één bron twaalfduizend, volgens een andere vierduizend man. Zulke getallen zijn over het algemeen onbetrouwbaar. Maar het feit dat legerleider Muslim zo gebrekkig was dat hij in een draagstoel moest reizen, en dat iedere soldaat naast zijn normale soldij honderd dinar kreeg aangeboden voor deze veldtocht laat wel zien hoe beroerd het met Yazīds krijgsmacht gesteld was.
Het voorbereiden van het leger zal tijd gekost hebben; de tocht naar Medina zal ook langer geduurd hebben dan de twee maal twaalf dagen die de koerier er over had gedaan. Toen het leger bij Medina kwam was het al te laat: Marwān, ‘Abd al-Malik en al wat Umayyadisch was hadden de stad al verlaten en zich op weg naar Syrië begeven. Niet erg geloofwaardig klinkt het bericht dat men hen had hen laten gaan op voorwaarde dat ze zwoeren niemand strategische inlichtingen te geven.
In de Wādī al-Qurā kwamen ze het leger tegen dat hun te hulp had zullen schieten.

NOOT
Al-Ṭabarī, Ta’rīkh ii, 406–7.

فأخذ الكتاب عبد الملك بن مروان حتى خرج معي إلى ثنية الوداع، فدفع إلي الكتاب وقال: قد أجلتك اثنتي عشرة ليلةً ذهبًا واثنتي عشرة ليلةً مقبلًا، فوافني لأربع وعشرين ليلة في هذا المكان تجدني إن شاء الله في هذه الساعة جالسًا أنتظرك. وكان الكتاب: بسم الله الرحمن الرحيم: أما بعد، فإنه قد حصرنا في دار مروان بن الحكم، ومنعنا العذاب، ورمينا بالجيوب، فيا غوثاه يا غوثاه! قال: فأخذت الكتاب ومضيت به حتى قدمت على يزيد وهو جالس على كرسي، واضع قدميه في ماء طست من وجع كان يجده فيهما – ويقال: كان به النقرس – فقرأه ثم قال فيما بلغنا متمثلًا:
لقد بدلوا الحلم الذي من سجيتي ** فبدلت قومي غلظةً بليان
ثم قال: أما يكون بنو أمية ومواليهم ألف رجل بالمدينة؟ قال: قلت: بلى، والله وأكثر؛ قال: فما استطاعوا أن يقاتلوا ساعةً من نهار! قال: فقلت: يا أمير المؤمنين، أجمع الناس كلهم عليهم، فلم يكن لهم بجمع الناس طاقةٌ.

ABD AL-MALIK IBN MARWAN: startpagina. De eerste kaliefen. Mu‘awiya’s opvolgers. Abd al-Malik geeft strategisch advies. Abd al-Malik oefent zich in wreedheid en moord. As over Medina? Graanschepen voor Medina. Arbeidsloos inkomen. De Rotskoepel in Jeruzalem.

Terug naar Inhoud

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s