Project Oriënt: een verschuiving

De laatste tijd ben ik wat minder geïnteresseerd in de oude Arabische teksten die ik op deze bladzijden vaak behandelde. Mijn belangstelling verschuift in de richting van oriëntalistiek, oriëntalisme, postkolonialisme.
.
Het onbehagen dat tegenwoordig in West-Europa heerst, ondanks de ongekende welvaart, heeft verschillende oorzaken:
– het neoliberalisme,
– het feit dat God weg is uit Jorwerd en omstreken, zonder dat er een vervanger is,
– dat het verenigde Europa, inclusief de Euro, niet stevig genoeg gefundeerd en verenigd is,
maar een belangrijke factor is zeker ook
– dat het niet of onvoldoende verwerkte koloniale verleden en het nog doorwerkende oriëntalisme een rijke voedingsbodem bieden voor racisme en vreemdelingenhaat. Dat is bijzonder duidelijk in het tot verdwazing vervallende Engeland, waar halve garen van een hersteld empire dromen, maar het is ook het geval in Nederland (VOC, koloniale oorlogen, ‘politionele acties’), België (folter en moord in Congo, standbeeld voor Leopold II) en Frankrijk (o.a. honderdduizenden doden in Algerije). Met de koloniale geschiedenis van Denemarken, Spanje, Portugal en Italië ben ik onvoldoende bekend. In Duitsland zijn de gruwelen van het koloniale verleden betrekkelijk gering in vergelijking met die van het Nazisme.
.
Ik zou daarom geneigd zijn een apart blog over oriëntalistiek, oriëntalisme en postkolonialisme te openen, maar:
1. Ik weet niet hoe dat zou moeten heten, en dat moet je vroeg vastleggen. Een leidende gedachte ontbreekt echter nog.
2. Dan zou ik me begeven op een terrein waarop ik niet deskundig ben en waarover ettelijke andere, beter gekwalificeerde mensen al hebben gewerkt. En dat terwijl er anderzijds maar weinig mensen zijn die verstand hebben van vroege Arabische teksten, en er een aanzienlijk lezerspubliek is dat iets over de vroege islam wil of moet weten.
.
Een nieuw blog zal ik dus voorlopig toch niet openen; het Leeswerk Arabisch en islam en zijn Duitse tegenhanger blijven bestaan, maar er zal minder in komen over oude Arabische zaken en meer over oriëntalistiek, oriëntalisme en postkolonialisme—ook al dekt de titel dan de inhoud niet meer helemaal. Welbeschouwd zijn er al enkele bladzijden aan gewijd; die zal ik nog eens onder de loep nemen en zo nodig geleidelijk bijwerken. Misschien dat ik later toch nog een aparte site begin.

Hier richt ik een inventaris in van wat ik al gemaakt had op dit gebied en tevens een mogelijke toekomstige inhoudsopgave. Verwacht U daar nog geen orde; het is een soort werkblad voor me, maar de links kunnen al  aangeklikt worden, al zal ik vele stukken nog willen herzien:
.
Wat is de Oriënt?
Wat is oriëntalistiek en wat is oriëntalisme?

De rol van Joden en chr. missionarissen daarin. Dienstbaarheid aan koloniale besturen. Mangold.
.
De droom van de oriënt: Ikzelf. Oriëntalistische schilders. Delacroix
.
Oriëntalisme volgens Edward Said.
.
Oriëntalistiek en oriëntalisme in romans:
– Ilija Trojanow, Der Weltensammler, München 2006 (Ndl. De wereldverzamelaar, vertaald door Jose Rijnaarts, 2011).
– Mathias Énard, Boussole, Parijs 2015 (Ndl. Kompas, vertaald door Katrien Vandenberghe, 2016).

Hieronder een overzicht van het bestaande plus knutselblad, voorlopig voor eigen gebruik:

Arabisch-Perzische zeevaart en oriëntalisme: Sindbad, Apenverhalen

Het Oosten beïnvloedt Europa: De bijbel. Kerkmuziek. De arabisering van de bijbel,
Textiel, tulbanden, turquoiserie
Muziek: Turkse mars, alla Turca, Die Entführung aus dem Sérail, Aida
Poëzie: Goethe, Hafez, Rückert, Hammer Purgstall
Waardering voor de islam in Nederland (18e eeuw)
Chocola
Koloniale heersers imiteren Javaanse vorsten.

De verwestersing van het Oosten: van buitenaf:
Salafisten, steniging, homoseksualiteit Portretten van beroemde arabieren maar ook: de profetenbiografie.

Het kalifaat is een puur islamitisch ding. Maar de kalifaatsopvatting van het Osmaanse rijk in de XVIIIe eeuw is made in Europe.

De verwestersing van het Oosten: Muqtaṭaf, Mubārak. De oudste roman: Nakhla Ṣāliḥ, Fu’ād wa-Rifqa adaptatie van Abbé Prevost, Manon Lescaut. Al-Manfaluti’s ‘adaptaties’ van Franse roman(netje)s voor de Egyptische markt.
Egyptische sigarettendoosjes
.
De veroostersing van het Oosten.   De islamisering van de islam, 2e@ helft
Pimp your princes  Javaanse militaire hoofddeksels , 1001 Nacht, Ibn Khaldūn.
De moskee in Abū Dhabī     Het zwaard van de islam De islamisering van de islam, 2e@ helft
Christien Dohmen, Over de vroegere waardering van de islam (bespr.)
.
Het Westen