Boerka & Co

CqpSwxFXEAAphcBDe boerka voor dames is een zo platgepraat kledingstuk dat ik geen zin heb om het er lang over te hebben. Datzelfde geldt voor de nikaab, de tsjador enzovoort.

De boerka is de hoge hak van de islam.

Boerkadraagsters en hakkendraagsters hebben het volgende gemeen: ze nemen genoegen met een outfit die hen in hun bewegingen beperkt om tegemoet te komen aan de al dan niet vermeende wensen van andere, vaak mannelijke mensen.

Ook hebben zij met elkaar gemeen, dat zij dit laatste dikwijls ontkennen en beweren dat zij zelf gekozen hebben voor die fijne dracht, die een sieraad is voor de vrouw en waarin zij zich lekker voelen.
De ontkensters liegen niet. Zij hebben het kleding- of schoenideaal van hun omgeving verinnerlijkt, inderdaad tot het hare gemaakt, en daarom konden zij er werkelijk voor kiezen.

Bij sommige vrouwen speelt misschien een rol dat belemmerende kleding of schoeisel hen ontslaat van allerlei lastige verplichtingen. Zij kunnen iemand om boodschappen sturen, het grove werk uitbesteden en hoeven niet over kinderhoofdjes of door de modder te lopen. Belemmerende kleding en schoenen werden vanouds gedragen door dames. Werkende vrouwen hadden natuurlijk wat anders aan hun hoofd.

Naar rubriek KLEDING:
Dames: tsjador, hot pants.
Heren: lang gewaad, lendendoek, boerka, Arabische kleding in de bijbel.

Terug naar Inhoud

Burqa for men

Arabische mannen droegen traditioneel geen gezichtssluier, wellicht omdat zij het met vrouwelijkheid associeerden. Zo ontzegden zij zich een praktisch kledingstuk, dat de drager tegen zonnebrand, stof, zand en een onaangenaam uitzicht beschermt, en de beschouwer tegen de aanblik van een rotkop of een slechte haarsnit. De Touareg hebben dat beter begrepen; bij hen droegen en dragen de mannen gelaatssluiers van een diepblauwe stof.
In Baghdad deed vroeger alleen een enkele gevoelige man dat, zoals Ibn Djāmi‘, de vriend van Ibn Dāwūd al-Isbahānī (868–910). Ibn Djāmi‘ had geen rotkop maar vond zich juist veel te knap voor op straat. Toen de kalief hem – volgens een anekdote – eens vroeg om een voorbeeld van zijn consideratie met zijn vriend Ibn Dāwūd antwoordde hij:

  • ‘Ik ging eens naar het badhuis en toen ik het weer wilde verlaten keek ik in de spiegel en vond mijn gezicht mooier dan ooit tevoren. Ik bedekte het en zwoer dat niemand het eerder dan hij te zien zou krijgen. Ik ging gauw naar hem toe; hij nam mijn sluier af en keek mij aan. Hij was blij en gelukkig en zei: Er is geen god dan God! Lof zij Hem, die hem geschapen heeft! Toen droeg hij het koranvers voor: ‘Hij is het die jullie vormt in de moederschoot zoals hij wil.’ 1 Ik vertelde hem hoe het mij vergaan was en bleef die dag bij hem.’

Een anonieme tekst uit de dertiende eeuw kent het verschijnsel ook:

  • ‘Zo vertelt iemand die veel weet van de liefde, dat hij een keer had toegehoord hoe een geliefde zijn minnaar met zulke harde verwijten overlaadde dat het de toehoorder pijn deed. Deze wilde na het voorval de geliefde daarop aanspreken, maar toen hij naar buiten kwam bleek hij een boerka2 te dragen. Toen hij vroeg wat dat moest betekenen zei die man: “Hij heeft mijn harde verwijten verdragen, hij is uit zijn woonplaats hierheen verhuisd om mijn gezicht te kunnen zien. Daarom laat ik mijn gezicht aan niemand zien behalve aan hem”.’ 3

Ook heden ten dage kunnen mannen de boerka dragen. Bijvoorbeeld omwille van de discretie. Iraakse politieagenten omwikkelen hun hoofd om onherkend te blijven; zij zouden anders hun leven niet zeker zijn. Boerka’s worden naar verluidt soms ook benut door bankrovers en terroristen, hoewel men in het Midden-Oosten zeer alert is op lichaamsbewegingen en de cadans van het achterwerk. Het zal vooral een broodje aap zijn: ik denk niet dat veel zelfmoordterroristen voor de goede zaak met hun kont gaan lopen wiegen. Zich in boerka vermommende mannen worden ook voorondersteld in de hit van de Afghaanse Burka Band, die helaas maar kort heeft bestaan. Manne in boerka protesteerden tegen de boerka

jewish-men-wearing-burkasStrenge moslims zouden een voorbeeld moeten nemen aan ultraorthodoxe joodse mannen. Deze sluieren niet hun vrouwen, maar doen zelf oog- en zijkleppen voor om de verleidelijke vrouwen niet te zien.
.
De boerka is niet alleen een schuilplaats, maar heeft ook erotische waarde. Hier een gesluierde Afghaan die een dansje maakt met zijn vriend. In Europa wordt de erotische waarde van de boerka vooral gezien in kringen van fetishisten, ook in de latex-versie. Ik geloof dat vrouwen er eerder mee waren, maar mannen hebben hem ook ontdekt. Hier kunt u er een van latex kopen. Sinds Michael Jackson ooit een abaya aantrok bij een dagje shoppen in Bahrein gold het in bepaalde homoseksuele milieus in London als cool om zich in een boerka niet te vertonen. En in Amsterdam is het praktisch, maar vooral ook heel geinig.

Noten:
1. Koran 3:6.
2. Boerka is een van oorsprong Arabisch woord: burquʿ of burqūʿ of burqaʿ. Ik schrijf het op zijn Nederlands, omdat het vooral in West-Europa gebruikelijk is. Het woord is tot ons gekomen via Afghanistan, waar het via India terecht gekomen was. In Afghanistan heet het betreffende kledingstuk echter tsjaderi.
3. Ibn al-Dabbāgh (gest. 1296). Geciteerd in Helmut Ritter, Das Meer der Seele, Leiden 1955, 383. Arabische tekst niet ter beschikking.

Naar rubriek KLEDING:
Dames: hoofddoek, sluier, boerka & co, tsjador, hot pants.
Heren: lang gewaad, lendendoek, Arabische kleding in de bijbel.

Terug naar Inhoud

Supermuslima’s

Jazeker, er bestaan ook stripverhalen waarin moslimse superheldinnen voorkomen. In de strip De 99 van de Kuweitse auteur Na’if al-Mutawa spelen 99 superhelden in de trant van Batman & Co een belangrijke rol in de strijd tegen het islamitische terrorisme en de geborneerde domheid. Daaronder zijn ook vrouwen en meisjes. Bij al-Mutawa zijn deze decent gekleed, maar zonder burqa of sluier.

Jalila, uit Protector of The City of All Faiths (AK Comics) is een vrouw die kennelijk vecht voor Jerusalem, een heldin met een superkracht die zij verwierf na te zijn blootgesteld aan de kernexplosie aan het eind van de 55-jarige oorlog in de omgeving van Jerusalem. Kortom. Jalila is nogal underdressed; in naaktigheid doet zij niet onder voor een superheldin uit een Amerikaanse strip. De censuur in Egypte heeft haar blote wasbordbuikje overdekt met lichtblauw gaas. In Egypte worden tegenwoordig ook buikdanseressen gedwongen hun buik met zoiets te bedekken. Meestal kiezen ze iets vleeskleurigs.

Een vervaarlijke moslimse superheldin die enge evangelische christenen bestrijdt komt voor in de Marvel Comics. Zij heet Sooraya Qadir, alias Dust. Het is een Afghaans meisje, dat de vorm van een zandstorm kan aannemen. Daarin herinnert zij aan een woestijndemon (ghūl, ghoul) uit de oude tijd. En bovendien, la donna è mobile, weet U nog? Bovendien is ze in staat de huid van haar vijanden af te stropen. Zij is bedekt, de vijand naakter dan naakt. Dust draagt een soort niqaab en kijkt behoorlijk vuil uit haar ogen. Om dat mogelijk te maken kan zij de luiken natuurlijk niet helemaal laten zakken, zoals bij een Afghaanse tshaderi. Misschien is ze zo onprettig in de omgang geworden omdat zij een onwettig kind van een onbekende vader is.

Ik weet niets van comics en heb geen zin om me erin te verdiepen, maar het is opmerkelijk dat zoiets ook in de islamitische wereld bestaat. Was nooit verder gekomen dan de Arabische Kuifje en Asterix.

Verder lezen:
– Remke Kruk, ‘Wel erg veel blote dij. Krijgsprinsessen inde Arabische volksepiek,’ in: Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 29 (2009), 61-77.
– Remke Kruk, The Warrior Women of Islam. Female Empowerment in Arabic Popular Literature, London 2014.
Mijn bijdrage over vechtende vrouwen in de oude tijd hier. Zie hier over islamitische vrouwen in comics, en hier over ghouls in de preïslamitische tijd.

Terug naar Inhoud